Michael Matthew Groat PhD's Genealogical Database
Individuals: 97,713 Families: 61,838
Gedcom Last Modified: December 14, 2025 00:59:10
Swietopelk Duke of Pomerania II
- Preferred Name: Swietopelk Duke of Pomerania II[1] [2]
- Alternate Name: Swantepolk av Pomerellen
- Gender: M
- FSID: GXJC-NJR
- Birth: um 1190 in Gdanisk, Gdanisk, Pomeranian, Voivodeship, Poland at LATI: N4.3497 LONG: E8.6524
- Occupation: Hg. v. Hinterpommern
- Burial: in Oliwa, Kartuzy, Pomorskie, Polen at LATI: N4.3913 LONG: E8.5739
- Death: 10 JAN 1266 in Poland at LATI: N2 LONG: E0
- http://familysearch.org/v1/TitleOfNobility: Duke in Ksiaz Pomorze at LATI: N3.9667 LONG: E8.55 with note: Data Standardization
- http://familysearch.org/v1/TitleOfNobility: Duke of Eastern Pomerania
- Occupation: Hertug av Pomerellen
- Notes:
=== Life Sketch ===
Świętopełk (II) gdański (Wielki, pomorski)
Był on bowiem mężem walecznym i zwyciężył wszystkich występujących przeciw niemu; on to zwycięskim ramieniem uwolnił się spod jarzma książąt Polski dzięki mężnej obronie siebie i swoich dóbr.
Kronika oliwska
rodzice ⇒ drzewo genealogiczne
Mściwoj I Spokojny Zwinisława, nieznanego pochodzenia
starsza literatura identyfikowała ją jako córkę Mieszka III Starego, obecnie wskazywane jest jej pomorskie pochodzenie
życie
ok. 1190 - 11 I 1266 (Gdańsk)
małżeństwa (konkubinaty)
❤nieznana z imienia
związek niepewny
⚭ 1217/18 - ok.1233: Eufrozyna, prawdopodobnie córka Odona Mieszkowica
pochodzenie niepewne; przez niektórych badaczy (Labuda) identyfikowana jako córka Odona, przez innych (Mika) jako córka Świętopełka Przemyślidy, księcia morawskiego; możliwe również pochodzenie z rodu Raciborowiców sławieńskich
⚭ 1233/36 - 1266: Ermengarda, córka Henryka I Czarnego, hrabiego Szwerynu
potomstwo (naturalne) ⇒ drzewo genealogiczne
Jan (? - 28 VIII ok.1248)
pochodzenie niepewne - mógł być też synem Eufrozyny albo Ermengardy; wzmiankuje o nim wyłącznie jedno źródło, Liber mortuorum monasterii beatae Mariae de Oliva
Mściwoj (1224 – 25 XII 1294)
Eufemia (po 1220 – 29 IV 1270)
Warcisław (ok.1237 – 9 V 1271)
Salomea (? - przed 1290)
Damroka (Dobrosława?) (? - 25 V przed 1280)
pochodzenie niepewne
panowanie
ok.1220-ok.1225: Gdańsk, Wyszogród (rządy namiestnicze)
ok.1225-1227: Gdańsk, Słupsk, Wyszogród (rządy namiestnicze)
1227-ok.1236/37: Gdańsk, Słupsk, Wyszogród
ok.1236/37-1239: Gdańsk, Sławno, Słupsk, Wyszogród
1239-1242: Gdańsk, Nakło, Sławno, Słupsk, Wyszogród
1242-1243, 1255-1256: Gdańsk, Nakło, Sławno, Słupsk
1243-1255, 1256-1266: Gdańsk, Sławno, Słupsk
1217/1218
-Małżeństwo z Eufrozyną, prawdopodobnie córką Odona Mieszkowica.
ok. 1220
-(1 V 1220?) Śmierć ojca Mściwoja I Spokojnego, wielkorządcy Pomorza Gdańskiego.
📖
-Wyprawa Leszka Białego na Pomorze Gdańskie.
Zatwierdzenie Świętopełka na stanowisku wielkorządcy Pomorza Gdańskiego.
Świętopełk bierze pod opiekę młodszych braci: Warcisława, Sambora i Racibora.
ok. 1220/1223
-Świętopełk nadaje bratu Warcisławowi Świecie n. Wisłą i Gniew.
1223
-(VII-VIII) Udział w wyprawie chrystianizacyjnej do Prus.
(VII 1223) Krzyżowcy organizują "stróżę", której zadaniem jest obrona ziem polskich przed najazdami pruskimi.
(6 VIII) Wiec w Wierdzelewie.
📖
-(9 X) Świętopełk udziela pomocy zbrojnej Władysławowi Odonicowi.
Odonic (wraz z posiłkami pomorskimi) odbija Ujście z rąk Władysława Laskonogiego.
ok. 1225
-Zdobycie ziemi słupskiej.
1226
-(jesień) Niszczycielski najazd Prusów na ziemię gdańską, sprowokowany prawdopodobnie przez Konrada mazowieckiego i Władysława Laskonogiego.
Zniszczenie klasztorów w Oliwie i Stołpiu przez najeźdźców.
1227
-Osadzenie w Tymawie cysterskiego zakonu rycerskiego kalatrawensów, celem ochrony ziem pomorskich przed najazdami Prusów.
📖
-(XI) Wiec książęcy w Gąsawie.
(23/24 XI) Leszek Biały zostaje zamordowany (z inicjatywy Świętopełka?).
Świętopełk obejmuje samodzielne rządy książęce w ziemi gdańskiej.
Zanik formalnych pozostałości pryncypatu.
1231
-(17 VI) Papież Grzegorz IX wydaje bullę protekcyjną obejmującą Świętopełka i jego syna Mściwoja.
ok. 1233
-Śmierć brata Warcisława.
1233
-Świętopełk wydziela bratu Samborowi ziemię lubiszewską i gniewską, a bratu Raciborowi - ziemię białogardzką.
ok. 1233
-(23 VIII 1230?) Śmierć Eufrozyny.
1233/1234
-(XII 1233/I 1234) Najazd Prusów z Warmii na księstwo gdańskie.
Spustoszenie klasztoru w Oliwie przez najeźdźców.
1233/1236
-Małżeństwo z Ermengardą, córka Henryka I Czarnego, hrabiego Szwerynu.
1234/1235
-(zima) Zjazd w Nakle z Władysławem Odonicem.
Przejęcie przez Świętopełka części północnej Wielkopolski (terenów między rzekami Brdą i Płytwicą), w ramach wynagrodzenia (?) za pomoc udzielaną w walkach Odonica z Władysławem Laskonogim.
1235
📖
-(23 I/26 II) Udział w wyprawie krzyżowej do Prus.
Zwycięstwo w bitwie nad Dzierzgonią.
1236
-(15 V) Świętopełk ogłasza młodszym braciom, iż na swojego następcę wyznaczył syna Mściwoja (wbrew dotychczasowej praktyce dziedziczenia ziem przez seniora rodu).
Początek konfliktu z bratem Samborem.
📖
-Sambor (przy pomocy krzyżackiej) wznosi nowe umocnienia grodu w Gorzędzieju nad Wisłą.
(jesień) Atak Świętopełka na Gorzędziej.
Pojmanie i wygnanie brata Sambora.
Przejęcie księstwa lubiszewskiego.
ok. 1236/1237
-Zdobycie ziemi sławieńskiej.
1238
-(1 III/) Sambor przy wsparciu oddziałów meklemburskich ląduje w rejonie Białogardy i nakłania brata Racibora do wspólnej akcji zbrojnej przeciwko Świętopełkowi.
Rozbicie wojsk Racibora w ziemi słupskiej.
Świętopełk zdobywa i pali Białogardę.
Zdobycie grodu w Słońcy, opanowanego uprzednio przez Sambora.
Pojmanie i uwięzienie Sambora w Słońcy.
-(11 VI) Układ (zawarty w Świeciu) z Zakonem Krzyżackim i Kazimierzem Konradowicem.
Zobowiązanie do zaprzestania popierania Prusów z Sambii, Warmii i Natangii, w zamian za rezygnację z wspierania przez Krzyżaków wrogów Świętopełka (m.in. Sambora).
📖
-Utrata grodu w Bydgoszczy na rzecz Kazimierza Konradowica.
(lato) Odwetowy najazd Świętopełka na północne Kujawy.
Spalenie Inowrocławia i dóbr biskupa kujawskiego Michała (m.in. Parchaniów) przez Pomorzan.
Świętopełk zostaje obłożony klątwą przez biskupa kujawskiego.
(30 XI) Zawarcie układu pokojowego.
Zobowiązanie się Świętopełka do wypłaty odszkodowania za zniszczone dobra biskupie, w zamian na zdjęcie kary kościelnej.
1239
-(27 III) Uwolnienie Sambora i przywrócenie mu władzy w ziemi lubiszewskiej.
(III/IV) Świętopełk przywraca ziemię białogardzką Raciborowi.
(IV) Sambor składa (w Gdańsku) przysięgę wierności Świętopełkowi.
-(5 VI) Śmierć Władysława Odonica.
Świętopełk zajmuje kasztelanię nakielską.
1241
📖
-(18 IX) Zjazd z Konradem mazowieckim i jego synami w miejscowości Pomuzow.
1242-1243
📖
-Oddziały Kazimierza Konradowica, Krzyżaków i książąt wielkopolskich (Przemysła i Bolesława) najeżdżają południowe ziemie władztwa Świętopełka.
Koalicjanci zdobywają Sartowice (3/4 XII 1242), Wyszogród (XII 1242) i Nakło (I 1243).
Świętopełk podejmuje (nieudaną) próbę odbicia Sartowic z rąk krzyżackich.
(ok.13 I) Niszczycielski atak (przy wsparciu Prusów) na ziemię chełmińską.
Porażka w starciu z oddziałami krzyżackimi.
(II/III) Legat papieski, Wilhelm z Modeny nakłada klątwę na Świętopełka.
(II 1243) Zawarcie układu rozejmowego.
Świętopełk zostaje zmuszony do oddania Krzyżakom syna Mściwoja i dwóch możnych (kasztelana gdańskiego Gniewomira i wojskiego Wojacha) jako zakładników.
📖
-(18 VI) Świętopełk wysyła emisariuszy do władz miejskich Chełmna z żądaniem wydania Mściwoja.
(18/19 VI) Krzyżacy, w tajemnicy przed mieszczanami, wywożą Mściwoja z Chełmna i umieszczają go w Sartowicach.
1243
-(VI) Ponowny wybuch walk z Kazimierzem Konradowicem.
📖
-(28 VI/) Najazd Świętopełka na ziemię chełmińską.
-(28 VIII) Kazimierz zawiera (w Inowrocławiu) układ z Henrykiem von Weida, mistrzem krajowym zakonu krzyżackiego w Prusach.
Przyrzeczenie Sartowic Samborowi i Wyszogrodu Raciborowi, młodszym braciom Świętopełka, w przypadku ich zbrojnego wystąpienia przeciwko bratu.
-Świętopełk doprowadza do pojmania Racibora i ucieczki Sambora z księstwa lubiszewskiego.
Zajęcie Lubiszewa.
1244
📖
-(zima/wiosna) Najazd Świętopełka na Kujawy.
-Zniszczenie grodu w Sartowicach (formalnie we władaniu Sambora).
📖
-Świętopełk wznosi warownie w Zantyrze i w Świeciu.
(jesień) Nieudany atak wojsk kujawsko-krzyżackich na Świecie.
1245
-Zdjęcie klątwy ze Świętopełka przez Heidenryka, pełnomocnika papieskiego.
1245-1246
📖
-(XII 1245-II 1246) Wyprawa krzyżacka (wsparta przez Kazimierza Konradowica oraz wojska księcia austriackiego, Fryderyka II Babenberga) przeciwko Prusom i Świętopełkowi.
Spustoszenie księstwa gdańskiego przez koalicjantów.
1246
-Świętopełk nadaje immunitet sądowniczy biskupstwu włocławskiemu (zachowujące sobie jednak sądownictwo wyższe).
1247
📖
-Zdobycie grodu w Dzierzgoniu.
-Krzyżacy wznoszą nowy gród w Dzierzgoniu.
Świętopełk podejmuje (nieudaną) próbę zajęcia nowej warowni dzierzgońskiej.
-Utrata grodu w Zantyrze na rzecz Sambora.
📖
-Kolejny najazd krzyżacki na księstwo gdańskie.
ok. 1248
-(28 VIII) Śmierć syna Jana, prawdopodobnie w trakcie walk z Krzyżakami i Samborem.
1248
-(12 IX) Świętopełk zobowiązuje się do przekazania swego sporu z braćmi pod sąd arbitrażowy.
(8 XII) Legat papieski, Jakub z Liège rzuca klątwę na Świętopełka, w związku z niewykonaniem przez niego obowiązku zwrotu dzielnic braciom.
-(21 XI) Krzyżacy uwalniają Mściwoja.
(24 XI) Układ pokojowy z Krzyżakami, zawarty w Kowalowym Ostrowie.
1249
-(7 II/14 III) Zawarcie ugody z braćmi (dzięki pośrednictwu Jakuba z Liège).
Przywrócenie ziemi lubiszewskiej Samborowi.
Uwolnienie Racibora i przekazanie mu ziemi białogardzkiej.
Jakub z Liège zdejmuje klątwę ze Świętopełka.
przed 1252
-Wydzielenie synowi Mściwojowi ziemi szczycieńsko-raciąskiej.
1252
📖
-(ok.25 I) Oddziały krzyżackie sprzymierzone z Samborem wkraczają do ziemi gniewskiej i lubiszewskiej.
(25 I) Porażka wojsk Świętopełka w starciu z najeźdźcami.
Sambor zajmuje Gorzędziej i Tczew i umacnia te grody.
-(/6 VI) Odwetowa wyprawa Świętopełka na Pomezanię (władztwo krzyżackie).
-(VII) Najazd Barnima I szczecińskiego na ziemię sławieńską.
1253
-(II) Zawarcie (w Raciążku) układu z biskupem kujawskim Wolimirem.
Świętopełk rezygnuje z planów utworzenia samodzielnego biskupstwa w Gdańsku i zwraca zagrabione w poprzednich latach dobra, w zamian za odstąpienie przez Wolimira od popierania Sambora.
-(30 VI) Układ pokojowy z Krzyżakami, zawarty w Kowalowym Ostrowie.
-(VII/) Nieudana wyprawa Barnima I Dobrego, Warcisława III dymińskiego i biskupa kamieńskiego Hermana von Gleichen w celu odbicia ziemi sławieńskiej z rąk Świętopełka.
1255
📖
-(29 IX) Mściwoj zdobywa Nakło.
Przemysł i Kazimierz (wraz z posiłkami przysłanymi przez Bolesława Pobożnego, Bolesława Wstydliwego i Siemowita) ruszają na odsiecz Nakła.
Zbudowanie przez koalicjantów twierdzy naprzeciw grodu w Nakle.
1256
📖
-(I/III) Wyprawa książąt wielkopolskich i Kazimie
=== Herr v. Pommerellen 1209, Hg. v. Hinterp ===
Herr v. Pommerellen 1209, Hg. v. Hinterpommern zu Danzig 1224
=== BETHAMIS GENEALOGICAL TABLES (GS NUMBER ===
BETHAMIS GENEALOGICAL TABLES (GS NUMBER Q929.2 B465G) TAB 365, 453;
=== ! Europasche Stammtafeln neue folge vol ===
! Europasche Stammtafeln neue folge vol 3 tafel 6;
Świętopełk II Wielki, książę Pomorza Gdańskiego z dynastii Sobiesławiców, najstarszy syn Mściwoja I i Zwinisławy.
=== ! Europasche Stammtafeln neue folge vol ===
! Europasche Stammtafeln neue folge vol 3 tafel 6; !GENERAL:Ancestral File (TM), Ancestral File (TM), The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, June 1998 (c), data as of 5 JAN 1998 !GENERAL:Pedigree Resource File CD 13, Pedigree Resource File CD 13, (Salt Lake City, UT: Intellectual Reserve, Inc., 2000)
Preferred Parents:
Father: Mestwin (Duke of Eastern Pomerania) I, b. ABT 1160 in Gdańsk, Pomerania, Poland d. 1 MAY 1220 in Oliva, Danziger Höhe, West Prussia, Prussia, Germany
Mother: Zwinislawa Princess Of Poland, b. ABT 1166 in Of, Poznan, Poznan, Poland d. 4 SEP 1240 in Danzig
Family 1: Ermengarda córka Henryka I Czarnego, hrabiego Szwerynu, b. um 1200
Family 2: Euphrosyne Odonownicowna Piast, b. ABT 1190 in Lubiszewo, Tczew, Pomorskie, Polen d. 23 AUG 1235
- Euphemia of Pomerania , b. nach 1220 in Danzig, Pomorskie, Polen d. 29 APR 1270 in Bergen, Rügen, Pommern, Freistaat Preußen, Deutschland
Sources:
- Title: Legacy NFS Source: Swantopolk II Count of Pommerellen -
Author: Ancestral File (TM), The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, June 1998 (c), data as of 5 JAN 1998
Page: Migrated from user-supplied source citation: urn:familysearch:source:2737222797
- Title: Wikipedia PL
Publication: Name: https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99tope%C5%82k_II_Wielki;
Master Index
| Pedigree Chart
| Descendency Chart
Please send genealogical corrections, additions, or comments to Michael Matthew Groat PhD
Created by GIMMWebService Version 1.0.3 (Program Information), Copyright 2023 © Michael Groat
(Web design layout and pedigree indentation subroutine) Copyright 1996 © Randy Winch (gumby@edge.net) and Tim Doyle (tdoyle@doit.com)
(Internal GEDCOM data structures and GEDCOM file parsing) Copyright 2014-2021 © Giulio Genovese (giulio.genovese@gmail.com)
Like the program that you see? Any support is appreciated!
